Ι.Μ. Αγίου Νικολάου Αναπαυσά

Καθηγούμενος Ι.Μ

Πανοσιολογιότατος Αρχιμανδρίτης π. Πολύκαρπος 

Χειμερινό ωράριο λειτουργίας

10:00 - 16:00 κάθε μέρα πλην Παρασκευής

Καλοκαιρινό ωράριο λειτουργίας

9:00 - 17:00 κάθε μέρα πλην Παρασκευής

Επικοινωνία

Τηλέφωνο 24320-22375, Fax:24320-79138 

 

Στα αριστερά του δρόμου που ανηφορίζει για τα Μετέωρα, λίγο μετά το βράχο της Δούπιανης και τα βορειοανατολικά όρια του χωριού Καστράκι, είναι κτισμένο επάνω σε ένα σχετικά χαμηλό βράχο, το μικρό μοναστήρι του Αγίου Νικολάου Αναπαυσά. 

Ολόκληρη η μονή είναι ένα πολυώροφο κτίσμα που κολλάει σα στρείδι  στο ανατολικό τμήμα του βράχου και αναρριχάται ως την κορυφή του. Μέσα στο κτίριο είναι ενσωματωμένα το καθολικό, που είναι αφιερωμένο στον Άγιο Νικόλαο, τα παρεκκλήσια του Αγίου Αντωνίου και Προδρόμου, η τράπεζα, τα κελιά, μια δεξαμενή, η κρύπτη και οι αποθήκες. Στη βόρεια πλευρά σχηματίζεται ο πύργος για το βριζόνι και δύο σειρές μπαλκόνια με θέα στη μονή Ρουσσάνου και τη μικρή κοιλάδα με τα αμπέλια, ενώ δυτικά στην κάπως στενόχωρη κορυφή του βράχου υπάρχει ένας μικρός κήπος, απ’ όπου αντικρίζει ο προσκυνητής μπρος στα πόδια του το χωριό Καστράκι και απέναντι την οροσειρά της Πίνδου.

Το όνομα Αναπαυσάς πιθανότατα οφείλεται στον κτήτορά της, όμως σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, η οποία είναι πολύ διαδεδομένη, ονομάστηκε η μονή έτσι, γιατί είναι κατάλληλος τόπος για ανάπαυση ψυχική.

Ο οργανωμένος μοναχικός βίος πρέπει να άρχισε επάνω στο βράχο από τον 14ο αι. Αυτό μπορεί να το συμπεράνει κανείς από το ότι τα λίγα σπαράγματα τοιχογραφιών που διατηρούνται στο παρεκκλήσι  του Αγίου Αντωνίου ανάγονται στην εποχή αυτή και βεβαιώνουν ότι τον 14ο αι. κατοικούσαν στο βράχο μοναχοί που είχαν κτίσει το παρεκκλήσι αυτό. Επίσης στην άποψη αυτή συνηγορεί και το γεγονός ότι στον βίο του Αγίου Αθανασίου του Μετεωρίτη υπάρχει η παραίνεση να ζητούν κατά την εκλογή του ηγουμένου στο Μεγάλο Μετέωρο και τη γνώμη του Αγίου Νικολάου. Η μονή λοιπόν του Αγίου Νικολάου, που μνημονεύεται στο κείμενο, πιθανότατα είναι ο Αναπαυσάς.

Κατά το 15ο αι., φαίνεται πως το μοναστήρι ερημώνεται, γι’ αυτό στις αρχές του 16ου αι., ο μητροπολίτης Λαρίσης Διόνυσος με τον έξαρχο Σταγών ιερομόναχο Νικάνορα, φροντίζουν για την ανακαίνισή του. Τότε κτίζεται και ο ναός του Αγίου Νικολάου – πριν από το 1510 έτος θανάτου του μητροπολίτη Διονυσίου- και λίγο αργότερα, στα 1527 εικονογραφείται από τον περίφημο Κρητικό ζωγράφο Θεοφάνη.

Για την μετέπειτα ιστορία της μονής οι πληροφορίες είναι ισχνές και κατά τον 20ο αι., είναι έρημη. Το 1960 η αρχαιολογική υπηρεσία άρχισε τη συντήρησή της με τον καθαρισμό των τοιχογραφιών και στη συνέχεια ολοκλήρωσε την αναστήλωση. Έτσι σήμερα ο λαοφιλής άγιος και οι θαυμάσιες τοιχογραφίες προσελκύουν πλήθος προσκυνητών.

Η μονή με την ανάπτυξη των επιμέρους τμημάτων της σε ύψος μέσα σε ένα κτίριο είναι μια εντελώς ιδιότυπη μορφή μοναστηριακού συγκροτήματος. Στο τέρμα της λαξεμένης – σχεδόν κατακόρυφης- στον βράχο σκάλας βρίσκεται η είσοδος και πίσω της ένας μικρός προθάλαμος που ακολουθεί το σχήμα του βράχου. Αμέσως μετά ανεβαίνοντας προς τα επάνω συναντά κανείς το παρεκκλήσι του Αγίου Αντωνίου και δίπλα του την κρύπτη, όπου παλαιότερα φυλαγόταν τα κειμήλια. Στον επόμενο όροφο δεξιά είναι ένας στενόμακρος διάδρομος, αριστερά ο ναός του Αγίου Νικολάου και κελιά, ενώ υψηλότερα, στον τελευταίο όροφο, η τράπεζα που σήμερα είναι ο επίσημος χώρος υποδοχής, το οστεοφυλάκιο, το ανακαινισμένο παρεκκλήσι του Προδρόμου και κελιά.

Πηγές:

Ν. Νικονάνος, Μετέωρα, Τα Μοναστήρια και η Ιστορία τους, εκδ. Εκδοτική Αθηνών ΑΕ, Αθήνα 2009.

Pin It

Σύνδεση Χρήστη